Belangrijke pomptermen & afkortingen

Pompcurve

Elke centrifugaalpomp heeft z’n eigen zogenoemde pompcurve. Zie het als de vingerafdruk van de pomp: een grafiek waarin je ziet hoeveel druk (opvoerhoogte) de pomp levert bij een bepaalde capaciteit. Op de verticale as staat de opvoerhoogte, op de horizontale as de capaciteit in m³/h of l/min.

Deze curve helpt je om de juiste pomp voor je klus te kiezen. Let op: fabrikanten testen meestal met water. Andere vloeistoffen kunnen de curve beïnvloeden, dus check altijd goed of de pomp geschikt is voor jouw toepassing.

Pompcapaciteit (Q)

Pompcapaciteit is simpel gezegd hoeveel water er per uur of minuut door de pomp gaat. Meestal uitgedrukt in m³/h (kuub per uur) of l/min (liters per minuut). Heb je geen flowmeter bij de hand? Geen zorgen, gebruik onze gemakkelijke capaciteitscalculator.

Opvoerhoogte (H)

De opvoerhoogte geeft aan hoe ver (in verticale meters) een pomp water omhoog kan duwen. Dus van sloot tot spuitboom of van kelder naar straatniveau. Vaak aangeduid in mwc (meter waterkolom). Een veelgebruikte term hierbij is TDH, wat staat voor Total Dynamic Head. Dat is de combinatie van het hoogteverschil én de weerstand in je leidingen. Het totaal dus. Om de totale opvoerhoogte van je systeem te meten, kan je een manometer en vacuümmeter gebruiken.

Pompvermogen (P)

Het pompvermogen geeft aan hoeveel energie je pomp verbruikt en wordt uitgedrukt in kilowatt (kW). Dit noemen we ook wel het opgenomen vermogen of asvermogen. Deze wordt aangegeven in de pompcurve of specificaties van de pomp. Zo verbruikt een pomp met hoog rendement minder energie. Let dus altijd op het pomprendement (η) en kies een werkpunt zo dicht mogelijk bij het BEP.

Pomprendement

Pomprendement zegt iets over hoe efficiënt een pomp werkt. Of anders gezegd: hoeveel van de energie die erin gaat, ook echt wordt omgezet in het verplaatsen van water. Hoe hoger het rendement, hoe minder energieverlies er optreedt. En dat merk je uiteindelijk aan je energiekosten en de levensduur van je pomp.

Een pomp met een goed rendement werkt soepeler, draait rustiger en slijt minder snel. Het betekent ook dat je met minder vermogen hetzelfde resultaat haalt. Kies je een pomp die niet past bij je toepassing, dan draait hij buiten zijn ideale werkgebied. En dat kost je onnodig veel stroom en onderhoud.

BEP van een pomp

BEP staat voor Best Efficiency Point: het punt waarop een pomp het meest efficiënt draait. Kies je een werkpunt dat hier dichtbij ligt? Dan krijg je een betrouwbare pomp die minder energie verbruikt, stiller draait en minder onderhoud nodig heeft. Daar word jij (en je portemonnee) blij van. Zit je te ver van het BEP vandaan, dan ontstaan er vaak problemen zoals lawaai, oververhitting of zelfs schade aan de waaier of lagers.

NPSH

NPSH staat voor Net Positive Suction Head – of in gewoon Nederlands: de netto positieve zuighoogte. Klinkt technisch, maar het komt erop neer dat het draait om de druk aan de zuigzijde van de pomp. En dat is belangrijker dan je misschien denkt.

Er zijn twee vormen van NPSH die je uit elkaar moet houden:
NPSHa is de druk die op dat moment beschikbaar is in het systeem. Die wordt bepaald door de hoogte van de vloeistofkolom, temperatuur, dampdruk van de vloeistof en de weerstand in de leidingen.
NPSHr is de minimale druk die de pomp nodig heeft om zonder problemen te kunnen werken. Deze waarde wordt door de fabrikant opgegeven en vind je terug in de pompcurve.

Waarom is dat verschil zo belangrijk? Omdat het bepalen van de juiste NPSH het verschil maakt tussen een goed werkende pomp en een pomp die zichzelf aan het slopen is. Als de beschikbare druk (NPSHa) lager is dan wat de pomp nodig heeft (NPSHr), ontstaan er dampbellen in de vloeistof. Die dampbellen klappen later weer in elkaar — dat proces heet cavitatie — en dat zorgt voor schade aan de waaier en andere onderdelen.

Cavitatie is een sluipmoordenaar. Je hoort het vaak pas als het te laat is: een ratelend geluid, trillingen of een pomp die ineens minder levert. In het slechtste geval moet je de hele pomp reviseren of vervangen.

Daarom is het bij het selecteren van een pomp cruciaal dat NPSHa altijd hoger ligt dan NPSHr, met liefst een beetje marge. Zeker als je met warme vloeistoffen werkt of lange zuigleidingen hebt, kan het snel spannend worden.

Leidingweerstand

Zodra je water door een buis, slang of leiding laat stromen, ontstaat er weerstand. Die ontstaat door wrijving tussen de vloeistof en de wand van de leiding. Hoe sneller en verder het water moet, hoe meer weerstand er ontstaat. En hoe meer weerstand, hoe harder je pomp moet werken om z’n werk te doen.

Leidingweerstand is dus een belangrijke factor bij het selecteren van de juiste pomp. Want het beïnvloedt direct de benodigde opvoerhoogte én het energieverbruik. Een pomp kan op papier prima lijken, maar als je niet hebt gerekend met de leidingweerstand, kan hij in de praktijk flink tekortschieten.

Er zijn meerdere factoren die meespelen:

• De lengte van je leidingen: hoe langer de buis, hoe meer wrijving.
• De diameter van de buis: hoe smaller, hoe meer drukverlies.
• Het materiaal en het verloop van de leiding: scherpe bochten, ruwe binnenwanden of vernauwingen maken het de pomp extra lastig.
• En niet te vergeten: de snelheid waarmee het water door de buis stroomt, oftewel je pompcapaciteit.

Met andere woorden: leidingweerstand is niet iets om te negeren. Het is een serieuze factor die je installatie kan maken of breken.

Vuildoorlaat

De vuildoorlaat van een pomp geeft aan hoe groot de vaste deeltjes mogen zijn die zonder problemen door de pomp kunnen worden verpompt en wordt aangegeven in millimeters (mm). Denk aan zand, slib, bladeren of ander grover spul dat je in het water kunt tegenkomen.

Een grotere vuildoorlaat betekent dus dat de pomp beter geschikt is voor vervuild of vuil water. Pompen met een kleine vuildoorlaat zijn daar juist niet tegen bestand en kunnen snel verstopt raken of schade oplopen.

Veelgebruikte eenheden

Wanneer we het hebben over pompen en het verplaatsen van water, worden er verschillende eenheden gebruikt, hieronder vind je een aantal veelgebruikte:

Slimmer kiezen, langer pompen

Bij Van Tongeren Trading helpen we je graag met het vinden van de juiste pomp. We zijn merkneutraal, denken mee en leveren direct uit voorraad. Wil je het zekere voor het onzekere? Gebruik onze rekentools of bel gewoon even. Geen ingewikkeld gedoe, wel een oplossing die werkt.